Làng nghề truyền thống

Đậm đà tương Dục Mỹ

Mùi thơm hấp dẫn, vị đậm ngọt, béo ngậy và màu vàng sánh của tương Dục Mỹ (tỉnh Phú Thọ) khiến cho những ai từng thưởng thức sẽ không quên được hương vị tương quê đặc biệt nơi đây.

Theo lời các cụ cao tuổi trong làng, cái tên Dục Mỹ gắn với truyền thuyết về một người con gái đẹp người, đẹp nết, đức hạnh và có tiếng nơi vùng đất Kinh đô Văn Lang xưa. Không biết chính xác nghề làm tương có từ bao giờ, chỉ biết khi người con gái Dục Mỹ đi lấy chồng nơi khác vẫn giữ được bí quyết làm tương và truyền dạy cho thế hệ sau.

Những nguyên liệu để tạo nên tương Dục Mỹ là gạo nếp, đậu tương, muối và nước. Tuy quy trình làm tương nơi đây không có gì khác so với quy trình làm tương truyền thống: phơi mốc, ủ mốc, lên men…nhưng có lẽ chính do nguồn nước ngọt được lấy từ độ sâu hàng trăm mét dưới lớp đá ong dày đã tạo nên mùi vị đặc biệt cho loại tương này.

tai xuong

Tương được che đậy cẩn thận tránh thời tiết xấu

Theo bà Đỗ Thị Nghì, chủ cơ sở sản xuất tương nổi tiếng Thanh Nghì: mốc tương chính là gạo nếp nấu chín, sau đó được bảo quản ở chỗ kín gió và cho lên mốc tự nhiên. Bà cho biết: trong quá trình làm tương phải chú ý mỗi khi thời tiết xấu, chỉ cần dính nước mưa là phải đổ cả mẻ tương đó đi. Tương Dục Mỹ đặc biệt ở chỗ chỉ làm mốc vào tháng 6, tháng 7. Để có sản phẩm bày bán quanh năm, người sản xuất tương phải dự trữ mốc vào trong những chiếc chum to và bảo quản theo chế độ đặc biệt.Năm 2006, làng Dục Mỹ được UBND tỉnh Phú Thọ chính thức công nhận là làng nghề sản xuất tương truyền thống. Điều đó càng làm cho người sản xuất tương có động lực hơn.Sản phẩm tương Dục Mỹ bắt đầu xuất hiện trong các hội chợ của tỉnh Phú Thọ và tiến vào thị trường các tỉnh lân cận, chiếm được ưu thế hơn so với các loại tương khác, bởi chỉ cần bỏ ra 20.000 đồng, người mua đã có một lít tương ngon như ý.Gặp chị Hoàng Thị Quyên khi chị đang mua tương tại Cơ sở sản xuất tương Thanh Nghì, mỗi khi về quê ngoại, chị thường mua tương về cho cả nhà cùng ăn. “Tương ở đây ngon, đặc và có vị rất đặc biệt” chị cho biết thêm.Chất lượng của tương Dục Mỹ càng ngày càng được chú trọng, tạo được sự tin cậy đối với khách hàng. Vì vậy cũng không ngạc nhiên khi thường xuyên có nhiều xe ô tô ghé vào các cửa hàng bán tương và mua với số lượng lớn. Bà Đỗ Thanh Nghì hồ hởi nói: “Tương được bày bán chỉ sau ngày một ngày hai là hết. Vừa rồi có đoàn ô tô từ  xa tới, họ mua liền một lúc 40 lít về ăn”.Trước đây, nếu như làm tương chỉ được coi là nghề phụ bên cạnh việc đồng áng thì nay đã trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân nơi đây. Dọc theo con đường uốn lượn rợp bóng cây xanh, hai bên đường có nhiều cửa hàng bán tương như: tương Quân Huấn, tương Hòa Lai, tương Kim Luyến… Nhờ sản phẩm tương truyền thống mà mảnh đất Dục Mỹ đang đổi thay từng ngày, nhiều căn nhà khang trang với đầy đủ tiện nghi xuất hiện.Chị Đỗ Minh Phượng, một trong những chủ cơ sở sản xuất tương số lượng lớn tâm sự “Nghề làm tương được các cụ nhà tôi truyền dạy lại, trước kia chỉ làm để ăn nhưng sau này, làm tương trở thành nghề chính và là kế sinh nhai cho cả gia đình”.Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm của tương Dục Mỹ là vấn đề được khá nhiều cơ sở sản xuất quan tâm. Tuy các công đoạn làm tương ở đây đều được làm thủ công nhưng vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được chú trọng. Các dụng cụ làm tương đều được cọ rửa sạch sẽ và phơi khô trước khi làm, quá trình ủ mốc, lên men đều được tiến hành một cách công phu và cẩn thận.Ông Phạm Văn Thành, Trưởng làng nghề cho biết: “Trong số gần 400 hộ dân nơi đây thì có tới 2/3 số hộ sản xuất và kinh doanh tương. Việc kiểm tra chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm vẫn được chúng tôi tiến hành thường xuyên. Hộ nào vi phạm thì bị cảnh cáo và nếu có tái phạm sẽ bị buộc thôi bán”.Ngoài sự kiểm tra của các cấp chính quyền xã Cao Xá, huyện Lâm Thao còn liên tục mở các lớp tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất tương cho các hộ sản xuất. Chính vì thế, chất lượng tương Dục Mỹ càng được khẳng định, xứng đáng với danh hiệu làng nghề được công nhận vào năm 2006. Hy vọng trong tương lai, tương Dục Mỹ sẽ trở thành thương hiệu lớn vươn xa hơn tới thị trường toàn quốc./. 

Phương Thảo (http://phuthopost.com/)

Các tin liên quan