Tin địa phương

Người gìn giữ hương vị cổ truyền trong từng chiếc bánh

PhuthoPortal - Là làng cổ gắn liền với những di sản thời Hùng Vương như đình làng, miếu thờ,  Hùng Lô còn được coi là cái nôi của nghề gói bánh chưng bánh giầy dâng Vua Hùng vào dịp giỗ Tổ Hùng Vương hằng năm. Ở làng nghề này, có những gia đình đã 4 thế hệ gắn bó và gìn giữ nghề cổ như gia đình ông Nguyễn Văn Ninh - Trưởng làng nghề bánh chưng, bánh giầy làng Xốm, xã Hùng Lô.

 banh-chung_3.jpg

Ông Ninh gói bánh phục vụ đoàn khách quốc tế đến tham quan

Ông Ninh cho biết, đến với nghề và gắn bó với nghề cũng là cái duyên của ông, vì theo tục lệ, người ta thường truyền nghề cho con trai, nhưng ông đến với nghề là do được kế thừa từ đằng nhà ngoại. Vợ ông Ninh là bà Bùi Thị Thu Hằng được bố mẹ truyền nghề làm bánh chưng. Khi lấy ông Ninh, 2 ông bà đã cùng nhau tiếp nối giữ vững nghề mà cha ông truyền lại.

Nhìn đôi bàn tay của ông Ninh thoăn thoắt gói từng chiếc bánh vuông vắn với  sự trầm trồ của đoàn khách du lịch quốc tế đến làng Hùng Lô tham quan, ít ai nghĩ rằng trước đây ông Ninh gói bánh rất vụng, mỗi lần gói là lại làm hỏng cả đống lá. Nhưng sau khi học được bí quyết gói bánh chưng từ người bạn đời của mình ông có thể ngồi liên tục hằng giờ gói liền cả trăm cái bánh.

Bánh chưng của gia đình ông bà lúc nào cũng có hương vị thơm ngon và được khách hàng trong và ngoài tỉnh tín nhiệm. Từ lúc làm bánh với qui mô nhỏ, bán lẻ vài chục cái ở chợ làng mỗi ngày, đến nay gia đình ông bà gói đến 60 đến 70 kg gạo/ngày. Vào mùa tết cổ truyền hay dịp giỗ Tổ Hùng Vương, gia đình ông bà gói từ 3 đến 4 tạ gạo/ngày, bánh chủ yếu bán cho các nhà hàng và du khách đi lễ Đền Hùng.

Kỷ niệm đáng nhớ trong đời làm bánh của ông là dịp Quốc giỗ năm 2010, ông bà được Tập đoàn Mai Linh tin tưởng đặt làm 18.000 chiếc bánh chưng nhỏ để ghép lại làm một chiếc bánh lớn nặng gần 6 tấn với kích thước dài 1,8m, cao 1,8m, rộng 1,8m tượng trưng cho 18 đời Vua Hùng. Vinh dự, phấn khởi nhưng cũng lo lắng, ông bà đã phải chuẩn bị kỹ càng nguyên vật liệu để gói chiếc bánh: Hơn 4 tấn gạo nếp Điện Biên, 8 tạ đỗ xanh, 8 tạ thịt lợn ngon, hơn 100.000 lá dong đặt ở Tuyên Quang và hàng chục cây giang làm lạt buộc. Ông bà phải nhờ sự trợ giúp của gần 30 người làm bánh trong làng nghề làm cật lực trong 1 ngày và hơn 30 giờ nấu bánh. Bao công sức, lo lắng nhưng khi chiếc bánh được hoàn thành, được dâng lên Vua Hùng trong ngày Quốc giỗ, bà con về dự giỗ Tổ cùng chiêm ngưỡng, ông bà thấy phấn khởi và rất tự hào về nghề cổ truyền của gia đình, dòng họ và làng mình.

Nói về làng nghề, ông cho biết: Trước đây, làng chỉ có 30 hộ gói bánh chưng nhưng đến nay số hộ gói bánh đã lên đến gần 50 hộ. Những ngày giáp Tết cổ truyền hay Lễ hội Đền Hùng, làng nghề lại nhộn nhịp hơn từ ngoài ngõ vào sân, đâu cũng thấy ngập tràn hương thơm của gạo nếp, đỗ xanh, lá dong tươi và hương bánh chín thơm nồng. Công đoạn chuẩn bị gói bánh gồm rửa lá, vo gạo. Gói bánh được thực hiện trong ngày. Chiều đến, bánh được xếp vào những nồi to đặt lên bếp. Bếp lửa luộc bánh rực sáng suốt đêm. Gần sáng, bánh được vớt ra ép cho sạch nước. Chỉ vài giờ sau, bánh đã có mặt ở hầu hết các chợ, siêu thị ở Phú Thọ và các cửa hàng bán lẻ.

“Để có được sản phẩm bánh ngon và đẹp thì cần lựa chọn kỹ từ thịt, gạo, lá dong và được nấu “mộc” bằng bếp than. Gạo nếp là nếp cái hoa vàng Điện Biên, Thái Bình, hạt gạo phải đều không bị vỡ, rồi ngâm với nước ấm hòa thêm ít muối để tăng thêm độ dẻo, ngọt mặn của bánh. Đỗ xanh ngon nhất là vùng Trung du. Thịt lợn phải là lợn nuôi bộ không ăn tăng trọng và lá dong phải lấy ở Tuyên Quang. Làm bánh quan trọng nhất là cách chọn nguyên liệu và cách gói, cách luộc. Bí quyết để luộc bánh mau nhừ rất đơn giản, khi luộc bánh cứ sau khoảng 1 giờ lại pha thêm một ít nước lã vào nồi đang sôi. Để cho bánh khi luộc có màu xanh, người dân nơi đây lấy lá giềng vò nát ngâm qua đêm với gạo” ông Ninh chia sẻ.

Hai năm trở lại đây, ông còn được giới thiệu nghề gói bánh chưng với các đoàn khách du lịch trong nước và quốc tế khi họ đến thăm làng cổ Hùng Lô. Đây cũng là dịp để quảng bá sản phẩm bánh chưng, làm đẹp thêm hình ảnh về quê hương ông trong mắt du khách.

Yêu nghề, gắn bó và cũng luôn trăn trở làm sao để ngày càng nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến sản phẩm bánh chưng của làng mình. Ông Ninh luôn tích cực tham gia các hội chợ, hội nghị xúc tiến thương mại để giới thiệu về sản phẩm bánh chưng của làng. Ông bảo “Chỉ mong thế hệ trẻ sẽ tiếp tục tiếp nối, gìn giữ nghề cổ truyền của làng, có như thế thì sản phẩm bánh chưng làng Xốm Hùng Lô sẽ sống mãi”.

(Theo: Thu Hương - http://www.phutho.gov.vn)

Các tin liên quan